Saat farkı şu günlerde sosyal medyada gündem.
Saat farkı şu günlerde sosyal medyada gündem. Herkes kış saati uygulamasına geri dönmek istiyor... Açıkçası ben de geri dönmenin doğru olduğunu düşünmekteyim.Kalıcı saat uygulaması nedir?
Bilişsel devrim ile birlikte insanlık, gök cisimlerinin görünür hareketlerini yaşamını düzenlemek için kullanabileceğinin farkına varmıştır (1). Bunun için dönemli olarak tekrar eden Güneş’in doğup batması (gündüz-gece çevrimi), Ay’ın evreler göstermesi ve Güneş’in yıl boyunca gökyüzünde belirli takımyıldızlar üzerinde (ekliptik) hareketinden faydalanarak ilk ilkel takvimler yapılmıştır. Daha sonra tarım devrimi ve yazının icadıyla birlikte Sümerler ve sonrasında Antik Mısır Uygarlığı tarafından ilk sistematik takvimler yapılmış oldu (2, 3, 4). Takvim yapma becerisine sahip olan antik medeniyetler, günlük yaşamlarını düzenlemek amacıyla güneş saati, su saatleri ve kum saatleri gibi çeşitli zaman ölçüm yöntemleri geliştirmiştir. Bu zaman ölçüm araçlarının çoğu gün doğumu ve gün batımı arasında kalan süreyi en etkili ve verimli şekilde kullanma amacıyla geliştirilmiştir.
Çağlar boyu her yerleşim yeri kendi bulunduğu boylamı referans alarak zaman ölçümleri (yerel zaman) yapmıştır. Her boylam çemberi için yerel zaman farklı olacaktır. Bu durum ise gündelik yaşamda sorunlara yol açacaktır ve kullanılması pratik değildir. Bunun için, bilimsel devrimle birlikte; ulaşım araçlarının modernleşmesiyle, hem devletlerin kendi içerisinde koordinasyonu ve hem de birbirleriyle olan ticari ve siyasi ilişkilerini düzenlemek amacıyla belirli bölgelerde referans standart bir zamanın kullanılması ihtiyacı doğdu. 1884 yılında Greenwich Kraliyet Gözlemevi’nden geçen boylam çemberi başlangıç boylamı (meridyen, 0°) olarak kabul edildi. Bu sebeple başlangıç boylamının 7,5° doğusu ve batısı arasında kalan bölgelerde Greenwich üzerinden geçen boylam çemberinin yerel zamanı (ortalama güneş saati) kullanılır. Bu zamana da Greenwich Ortalama Zamanı (Greenwich Mean Time, GMT) adı verilir. Başlangıç boylamından itibaren eşit aralıklarla 24 adet boylam çemberi belirlenmiştir (0°, 15°, 30°, 45° vb.).
