Herhangi bir sağlık problemi olmadığı düşünülen genç bireylerde yaşanan bu ani kayıplar, kalp hastalıklarının sadece ileri yaşlara özgü olmadığını bir kez daha ortaya koydu. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Gülay Özkeçeci, genç yaşta ani kalp ölümlerinin nedenlerini, gizli belirtilerini ve hayati koruma yollarını anlattı.
Tıbbi literatürde ani kalp ölümünün; belirtilerin başlamasından itibaren 1 saat içinde (tanıklı vakalarda) veya kişinin hayatta son görülmesinden sonraki 24 saat içinde (tanıksız vakalarda) meydana gelen kalp kaynaklı doğal ölümler olarak tanımlandığını belirten Dr. Özkeçeci, çok kritik uyarılarda bulundu.
Gençlerde Ritim Bozukluğu, İleri Yaşta Kalp Krizi
Ani kalp ölümünün görülme sıklığı yaşla birlikte artsa da gençlerdeki ölüm nedenleri yaşlılardan tamamen ayrışıyor:
-
İstatistikler Ne Diyor? Bebeklik ve çocukluk döneminde 100 bin kişide 1 vaka görülürken, bu oran orta yaşta 50'ye, 80'li yaşlarda ise 200'e yükseliyor.
-
40 Yaş Üstü: En sık neden kalp krizi ve kalp damar tıkanıklıkları oluyor.
-
Genç Yaş Grubu: Gençlerdeki ani ölümlerin arkasında genellikle genetik geçişli kalp hastalıkları ve buna bağlı gelişen ölümcül ritim bozuklukları yer alıyor. Bu genetik kusurlar kalbin elektriksel sistemini bozarak kalbi durdurabiliyor.
Kas ve Performans Artırıcı Steroidler Kalbi Kalınlaştırıyor
Ani kalp ölümlerinin sadece genetik faktörlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, dışarıdan alınan bazı maddelerin tetikleyici rol oynadığına dikkat çekti:
Gizli Tehdit (Steroid Kullanımı): Spor salonlarında kas kütlesini veya performansı artırmak amacıyla bilinçsizce ve yüksek dozda kullanılan anabolik androjenik steroidler (hormonlar), kalp kasında aşırı kalınlaşmaya yol açarak ani ölüm riskini doğrudan artırıyor.
Ayrıca sinir sistemini uyaran maddeler, bazı antibiyotikler, antidepresanlar, antipsikotikler, alkol ve uyuşturucu maddeler de altta yatan bir kalp hastalığı varsa süreci ölümcül hale getirebiliyor.
Bu Belirtileri Asla "Geçiştirmeyin"
Ani kalp ölümleri genellikle beklenmedik anlarda ortaya çıksa da vücut aslında daha önceden bazı sinyaller verebiliyor. Özellikle spor yaparken, koşarken veya ani heyecan/korku anlarında yaşanan şu belirtilere dikkat edilmeli:
-
Açıklanamayan bayılmalar veya göz kararmaları
-
Göğüste sebepsiz sıkışma, baskı ve ağrı hissi
-
Aniden başlayan ve durulmayan kalp çarpıntıları
Birinci Derece Risk Grubunda mısınız?
Aile geçmişinin hayati önem taşıdığını belirten Dr. Özkeçeci; ailesinde 50 yaşın altında nedeni açıklanamayan ani ölüm, erken yaşta kalp krizi, boğulma vakası veya bayılmaya bağlı olduğu tahmin edilen şüpheli trafik kazası öyküsü bulunan gençlerin birinci derece risk altında olduğunu hatırlattı.
Spora Başlamadan Önce Rutin Kontrol Hayat Kurtarır
Risk altındaki bireylerde yapılacak Elektrokardiyografi (EKG) ve Ekokardiyografi (EKO) gibi basit tetkiklerin, gerekirse yapılan genetik tarama testlerinin hayat kurtarıcı olduğunu ifade eden Özkeçeci, "Profesyonel ya da amatör olarak spora başlayacak her gencin ve yoğun efor sarf eden bireylerin mutlaka rutin kardiyoloji kontrolünden geçmesi gerekir" dedi. Ayrıca, ani bir durma anında ilk birkaç dakikada yapılacak doğru temel yaşam desteği (ilkyardım) müdahalesinin de ölümleri engelleyebileceğini sözlerine ekledi.




