Uzmanlar ise bu iddiaların hiçbir bilimsel temeli olmadığını belirterek çok net bir dille uyardı: Sosyal medyadaki bilgi kirliliğine inanıp folik asidi bırakmak, bebeğin omurilik ve beyin gelişiminde geri dönüşü olmayan ciddi risklere yol açabilir!
Medicana Çamlıca Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Enes Burak Mutlu, geniş kapsamlı bilimsel araştırmaların bu iddiayı tamamen çürüttüğünü belirterek, gebelik sürecindeki hayati doğruları anlattı.
"İddiayı Destekleyen Tek Bir Bilimsel Kanıt Yok"
Sosyal medyadaki söylentilerin aksine, tıp dünyasındaki büyük kohort çalışmalarının ve sistematik incelemelerin tam tersi sonuçlar verdiğini belirten Op. Dr. Enes Burak Mutlu, şu ifadeleri kullandı:
"Önerilen dozlarda kullanılan folik asidin otizme yol açtığına dair hiçbir kanıt yoktur. Aksine, bazı araştırmalar gebelik öncesinde ve ilk aylarda düzenli folik asit kullanan annelerin çocuklarında otizm görülme ihtimalinin daha düşük olabileceğini gösteriyor. Tabii ki bu durum folik asidin otizmi kesin önlediği anlamına gelmez ancak net olarak söyleyebiliriz ki; folik asit otizm riskini kesinlikle artırmamaktadır."
Otizm Tek Bir Nedene Bağlanamaz
Otizmin çok faktörlü, karmaşık bir nörogelişimsel durum olduğuna dikkat çeken Dr. Mutlu, bu durumu tek bir vitamine bağlamanın bilimsel olarak imkansız olduğunu vurguladı:
-
Asıl Etken Genetik: Otizm spektrum bozukluğunda en önemli pay genetik yatkınlığa aittir.
-
Çoklu Faktörler: Genetiğin yanı sıra birçok biyolojik ve çevresel faktör bir arada rol oynar.
-
Tanı Oranları Neden Arttı?: Günümüzde otizm tanısı alan çocuk sayısının artmasının sebebi vitaminler değil; toplumdaki farkındalığın yükselmesi, tarama ve tanı imkanlarının modernleşmesidir.
Folik Asit Bebeği "Nöral Tüp Defekti"nden Koruyor
Folik asit (B9 vitamininin sentetik formu), bebeklerin merkezi sinir sisteminin harcını oluşturur. Hücre bölünmesi ve DNA sentezi için bu vitaminin kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Dr. Mutlu, kullanım takvimini şu şekilde açıkladı:
-
Ne Zaman Başlanmalı?: Bebeğin sinir sistemi, anne adayı henüz hamile olduğunu bile fark etmeden gelişmeye başlar. Bu yüzden gebelik planlayan kadınlar gebelikten en az 1 ay önce folik aside başlamalıdır.
-
Ne Kadar Süre Kullanılmalı?: Gebeliğin ilk 12 haftası (3 ay) boyunca kullanıma düzenli devam edilmelidir.
-
Standart Doz Ne Kadar?: Gebelik planlayan her kadın için önerilen rutin miktar günlük 400 mikrogramdır. Ancak geçmişinde sinir sistemi kusurlu (nöral tüp defektli) gebelik öyküsü olanlarda bu doz hekim tarafından kişiye özel artırılabilir.
-
Neden Önemli?: Yeterli folik asit alımı, halk arasında "omuriliğin açık kalması" olarak bilinen Spina Bifida gibi ölümcül veya kalıcı hasar bırakan nöral tüp defektlerini engeller.
Folat ile Folik Asit Farkı ve Sosyal Medya Yanılgısı
Sosyal medyada sıkça kafa karıştıran "Folat/Folik asit ve MTHFR gen mutasyonu" konusuna da açıklık getiren Op. Dr. Enes Burak Mutlu; folatın besinlerdeki doğal form, folik asidin ise takviyelerdeki sentetik form olduğunu belirtti.
Bazı insanlarda genetik olarak folat metabolizmasının farklı çalışabileceğini ifade eden Mutlu, "Yalnızca MTHFR gen varyasyonunun bulunması, folik asidin tamamen bırakılması veya kulaktan dolma bilgilerle metillenmiş folat ürünlerine geçilmesi için tek başına bir gerekçe olamaz. Buna sadece hekiminiz karar vermelidir" dedi.
Hekiminize Danışmadan Asla Bırakmayın
Gebelikte koruyucu etkisi en güçlü ve üzerinde en çok bilimsel kanıt bulunan desteğin folik asit olduğunu hatırlatan Dr. Mutlu, anne adaylarına hayati bir çağrıda bulundu: "Sosyal medyadaki doğrulanmamış iddialarla takviyeyi kesmek bebeğinizi doğrudan riske atar. Hamilelik sürecindeki tüm vitamin ve destek süreçlerinizi sosyal medya fenomenlerine göre değil, kadın hastalıkları ve doğum uzmanınızın reçetesine göre yönetin."
