Bursa Sanayici ve İş İnsanları Derneği (BUSİAD), Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) ve Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlenen Bursa Tarım Kongresi, Türkiye’nin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri olan tarımsal kuraklığı masaya yatırdı. Kongrede sunum yapan Prof. Dr. Hayrettin Kuşcu, suyun verimli kullanılmaması durumunda tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin tehlikeye gireceği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
Tarım: Tatlı Suyun En Büyük Tüketicisi
Türkiye’deki su kullanım verilerini paylaşan Prof. Dr. Kuşcu, sanayi ve evsel kullanımın toplam su tüketimi içindeki payının tarımın yanında çok küçük kaldığını belirtti:
-
Devasa Tüketim: Türkiye’de yıllık kullanılan 57 milyar metreküp tatlı suyun tam 44 milyar metreküpü (yüzde 77) tarımsal sulamaya gidiyor.
-
Üretime Katkı: Tarım alanlarının sadece yüzde 30-32’si sulanabilir olmasına rağmen, toplam üretimin yüzde 55-60'ı bu alanlardan elde ediliyor.
Görünmez Tehlike: Su Ayak İzi ve Sanal Su İhracatı
Kuşcu, "su ayak izi" kavramı üzerinden zeytin örneğiyle sarsıcı bir tablo çizdi. Bir ürünü ihraç etmenin aslında o ürün için harcanan suyu da ihraç etmek anlamına geldiğini belirten uzman şu veriyi paylaştı:
-
1 Kg Zeytin = 6798 Litre Su: Bir kilogram zeytinin tarladan sofraya gelene kadar (sanayi dahil) harcadığı su miktarı 6798 litre.
-
İhracat Uyarısı: Su stresi yaşayan bir ülke olarak, yüksek su tüketen ürünlerin ihracatında "akılcı su kullanımı" stratejik bir zorunluluktur.
Bursa Ovalarında "Su Stresi" Alarmı
Bursa’nın tarımsal kalbi olan ovalarda yeraltı suyu kullanımının riskli seviyelere ulaştığı vurgulandı:
-
Baskı Altındaki Bölgeler: Nilüfer, Mustafakemalpaşa ve Karacabey ovalarında sulama suyu baskısı her geçen gün artıyor.
-
Meyve ve Sebze Riski: Bursa'nın can damarı olan meyve ve sebze üretiminde ciddi su stresi yaşanıyor. Kuraklık artık doğal afetler sıralamasında birinci sırada yer alıyor.
Çözüm Önerileri: Su Hasadı ve Kısıtlı Sulama
Yağış azlığını kontrol edemeyeceğimizi ancak suyu yönetebileceğimizi belirten Prof. Dr. Kuşcu, şu somut çözüm önerilerini sundu:
| Yöntem | Uygulama ve Faydası |
| Kısıtlı Sulama | Bitkilere yüzde 25-30 daha az su verilirse, verim kaybı sadece yüzde 5-10'da kalır. Bu, büyük su tasarrufu sağlar. |
| Su Hasadı | İran ve Fas örneklerinde olduğu gibi, yağmur suyunun biriktirilip kullanıldığı mikro ve makro sistemler yaygınlaştırılmalı. |
| Doğru Yönetim | Suyun akılcı yönetimi, gıda güvenliği ve ekonomik kalkınmanın en temel anahtarıdır. |
Bursa tarımının geleceği, özellikle Nilüfer ve Karacabey gibi verimli ovalarda suyun ne kadar akılcı yönetileceğine bağlı görünüyor. Bu veriler ışığında, modern sulama sistemlerine geçişin bir tercih değil, zorunluluk olduğu bir kez daha kanıtlanmış oldu.
