Çanakkale’de görev yapan Orman Yüksek Mühendisi Mehmet Akkan, yaptığı açıklamada Çan ilçesinde yer alan Atav Köprüsü’nün Türkiye’nin ilk betonarme asma köprüsü olduğunu belirterek köprünün tarihsel önemine dikkat çekti.
Atatürk’ün Talimatıyla İnşa Edildi
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Çanakkale–Balıkesir karayolu üzerinde bulunan köprülerin projelendirilmesi görevinin, İnşaat Yüksek Mühendisi Ferruh Atav’a bizzat Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildiği ifade edildi.
Çan ilçesinde İnce Dere üzerinde inşa edilen Atav Köprüsü, betonarme asma köprü olarak Türkiye’de yapılan ilk örneklerden biri olarak kayıtlara geçti. Köprü, yalnızca mühendislik açısından değil, aynı zamanda milli ve tarihi değeri ile de dikkat çekiyor.
Boğaz Güvenliği İçin Yapılan Yolun Parçasıydı
Lozan Antlaşması sonrasında Boğazlar bölgesinde askeri hareketliliğin sınırlı olması nedeniyle, Çanakkale’nin güvenliği için Kirazlı Nahiyesi’nde bir askeri birlik kurulduğu belirtildi. Bu askeri birliğin lojistik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Balıkesir–Balya–Çanakkale yolu inşa edildi.
Yaklaşık 212 kilometre uzunluğundaki yolun büyük bir bölümü bölge halkının imece usulü çalışmalarıyla tamamlandı. Atav Köprüsü de bu önemli ulaşım hattının bir parçası olarak inşa edildi.
Atatürk Köprüden Geçerek Bölgeyi Denetledi
Tarihi kayıtlara göre Gazi Mustafa Kemal Atatürk, beraberindeki heyetle birlikte Balıkesir’den Çanakkale’ye yaptığı ziyaret sırasında 1931 yılında inşa edilen Atav Köprüsü’nden geçerek yolu ve bölgedeki askeri birlikleri denetledi.
Atatürk’ün yolculuk sırasında bölgedeki çeşmelerde durarak vatandaşlarla sohbet ettiği ve Kazdağları’nın doğal kaynak sularından içtiği de anlatılan hatıralar arasında yer alıyor. Bu ziyaret sırasında Kirazlı ve Yenice Çakırköy gibi bölgelerde de incelemelerde bulunuldu.
Montreux Sonrası Yolun Önemi Azaldı
1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazların güvenliğinin Türkiye’ye bırakılmasının ardından askeri birlikler Çanakkale ve Gelibolu’ya taşındı. Bu gelişmenin ardından Balıkesir–Çanakkale yolu eski önemini zamanla kaybetti.
Daha sonraki yıllarda Biga ve İzmir bağlantı yollarının yapılmasıyla birlikte eski güzergâh kullanılmaz hale geldi. Atav Köprüsü’nün bulunduğu alanın Çan Kömür İşletmeleri sahası içinde kalması nedeniyle yol tamamen devre dışı bırakıldı.
Ferruh Atav’ın Mühendislik Mirası
İstanbul Teknik Üniversitesi mezunu olan İnşaat Yüksek Mühendisi Ferruh Atav, Berlin’de ihtisas yaptıktan sonra Türkiye’ye dönerek Cumhuriyet döneminin önemli altyapı projelerinde görev aldı.
Balıkesir–Çanakkale karayolundaki tüm betonarme köprülerin proje ve inşa çalışmalarını yöneten Atav’a, soyadı Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildi. Bu nedenle söz konusu köprü de “Atav Köprüsü” adıyla tarihe geçti.
Çanakkale’nin Görülmesi Gereken Tarihi Yapılarından Biri
Atav Köprüsü’nün altından geçen İnce Çay, bölgedeki Kocayayla, Doğaca ve Mallıköy havzasından beslenerek Kocabaş Çayı’na karışıyor. Kocabaş Çayı ise Kazdağları’ndan doğarak Biga Ovası’na hayat verip Marmara Denizi’ne ulaşıyor.
Orman Yüksek Mühendisi Mehmet Akkan, Atav Köprüsü’nün tarihi, mimarisi ve Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki stratejik rolüyle Çanakkale’de görülmesi gereken önemli yapılardan biri olduğunu belirtti.
Akkan açıklamasında ayrıca, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere vatan için çalışan ve emek veren tüm insanları saygı, minnet ve rahmetle andığını ifade etti.
