Kıştan bahara geçişte yaşanan hormon değişimlerinin sirkadiyen ritmi bozabileceğini belirten Yıldırım, bu durumun basit bir yorgunlukla karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.
Bahar Yorgunluğu mu, Mevsimsel Depresyon mu?
Doç. Dr. Yıldırım, toplumda sıkça karıştırılan bu iki durum arasındaki farkı şu şekilde özetledi:
-
Bahar Yorgunluğu: Genellikle 1-2 hafta sürer, fizyolojiktir ve kişi günlük işlerini yapmaya devam edebilir. Vücut yeni sıcaklık dengesine alıştığında kendiliğinden geçer.
-
Mevsimsel Depresyon: Haftalarca, hatta aylarca sürebilir. Enerji düşüklüğüne; umutsuzluk, hayattan keyif alamama, sosyal izolasyon ve öz değer kaybı eşlik eder. Günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtlar.
Melatonin Düşüyor, Serotonin Etkileniyor
Kış aylarında yüksek olan melatonin hormonunun baharla birlikte hızla düşmesi, vücudun biyolojik saatini (sirkadiyen ritim) etkiliyor. Bu değişim uyku düzenini bozarken, halk arasında mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin seviyesinde de düşüşe neden olabiliyor. Belirtiler arasında iç sıkıntısı ve sinirlilik halinin yanı sıra; kas ağrıları, iştah değişiklikleri ve sabahları yataktan çıkmakta zorlanma gibi fiziksel şikâyetler de yer alabiliyor.
Depresyonu Yönetmek İçin Yaşam Tarzı Önerileri
Doç. Dr. Yıldırım, mevsimsel geçişlerin etkilerini en aza indirmek için şu pratik yöntemlerin uygulanabileceğini belirtti:
| Alan | Öneri |
| Işık Kullanımı | Gün ışığından mümkün olduğunca çok yararlanın; sabah erken uyanmak biyolojik saati düzenler. |
| Beslenme | Ağır ve karbonhidratlı gıdalar yerine taze sebze, meyve ve Omega-3 (balık, ceviz) ağırlıklı beslenin. |
| Fiziksel Aktivite | Yürüyüş, yoga veya bisiklet gibi egzersizlerle endorfin ve dopamin salgılanmasını destekleyin. |
| Uyku Hijyeni | Her gün aynı saatte yatıp kalkmaya özen gösterin ve yatmadan önce ekran kullanımını sınırlayın. |
