Çanakkale’nin Çan ilçesinde faaliyet gösteren Çan Devlet Hastanesi’nde görevli Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Emine Bal, halk arasında "kist hastalığı" olarak bilinen Kist Hidatik (Kistik Ekinokokkozis) hastalığı ve Kurban Bayramı’nda alınması gereken korunma önlemleri hakkında çok önemli bilgiler paylaştı.
Uzm. Dr. Emine Bal, kurban kesimi ve et işleme süreçlerinde yapılacak basit hataların, kalıcı sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti.
Kist Hidatik (Kist Hastalığı) Nedir ve Nasıl Bulaşır?
Uzm. Dr. Emine Bal’ın verdiği bilgilere göre; kistik ekinokokkozis, özellikle köpek, kurt, tilki gibi etçil hayvanların dışkısı ile çevreye yayılan parazit yumurtalarının, insanlar tarafından ağız yoluyla alınması sonucu bulaşan paraziter bir hastalıktır. Parazit yumurtaları insan vücuduna girdikten sonra organlara yerleşir. Hastalığın gelişim süreci ve vücuttaki etkileri ise şöyledir:
En Sık Karaciğer ve Akciğere Yerleşiyor: Vücuda alınan parazitler kan yoluyla organlara ulaşır. En sık karaciğer ve akciğerlerde, daha seyrek olarak ise dalak, beyin ve kemiklerde içi sıvı dolu kistler oluşturur.
Hastalığın Döngüsünde Köpekler Başrolde: Kurban Bayramı'nda kesilen hasta hayvanların kistli sakatatlarının köpeklere yedirilmesi, parazitin köpek bağırsaklarında olgunlaşmasına yol açar. Köpek dışkısıyla çevreye saçılan milyonlarca yumurta; su, toprak, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler ya da kirli eller aracılığıyla insanlara bulaşır.
Otçul Hayvanlar da Risk Altında: İnsanların yanı sıra koyun, keçi, sığır ve manda gibi otla beslenen hayvanlar da bu yumurtaları topraktan ve ottan alarak hastalanırlar.
Kurban Bayramı’nda Kist Hidatik Yayılımını Önlemek İçin 5 Altın Kural
Kurban Bayramı döneminde enfeksiyon riskinin zirve yaptığını belirten Uzm. Dr. Emine Bal, hem aile sağlığını hem de toplum sağlığını korumak için kesim anında ve sonrasında şu kurallara kesinlikle uyulması gerektiğini vurguladı:
1.Kistli Organları Kesinlikle Köpeklere Vermeyin: Kesim Anı. Kesilen kurbanlık hayvanların ciğerlerinde veya diğer organlarında su kesesi (kist) fark edilirse, bu parçalar kesinlikle sokak veya evcil köpeklere verilmemelidir.
2.Sakatatları Açıkta Bırakmayın, Derine Gömün: Atık Yönetimi.Kistli sakatatlar ve atıklar çöpe atılmamalı, açıkta bırakılmamalıdır. Köpeklerin ve diğer yabani hayvanların eşeleyip çıkaramayacağı derinlikte çukurlar kazılmalı, üzerine kireç dökülerek gömülmelidir.
3.Çiğ Tüketilecek Gıdaları Çok İyi Yıkayın: Mutfak Hijyeni. Bayram süresince ve sonrasında tüketilecek marul, maydanoz, roka gibi toprağa yakın yetişen sebzeler ile meyveler tüketilmeden önce akarsu altında çok iyi yıkanmalıdır.
4.Kişisel Hijyene ve El Yıkamaya Özen Gösterin: Kişisel Korunma. Hayvanlarla, özellikle de sokak köpekleriyle temas ettikten sonra eller mutlaka bol su ve sabunla en az 20 saniye boyunca yıkanmalıdır. Kesim işiyle uğraşanlar el hijyenini iki katına çıkarmalıdır. 5.Evcil Hayvanların Aşı ve İlaçlarını Aksatmayın: Süreklilik. Evde beslenen köpeklerin iç parazit ilaçları (kist hapları) veteriner hekim kontrolünde düzenli olarak yaptırılmalıdır. Tasmasız ve kontrolsüz sokağa salınmamalıdır.
Önemli Uyarı: Kist Hidatik, insandan insana doğrudan bulaşmaz. Ancak kurban atıklarının sorumsuzca çevreye bırakılması, önümüzdeki aylarda yüzlerce insanın bu hastalığa yakalanmasına zemin hazırlar. Bayramda alacağımız basit önlemler, toplum sağlığı için hayati birer görevdir.
