Memorial Antalya Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Şirin Elmi; yazın sıcak ve nemli havasının Salmonella, E. coli ve Staphylococcus gibi tehlikeli bakterilerin çoğalması için ideal bir ortam sunduğunu belirterek gıda hijyeninin şakaya gelmeyeceğini vurguladı.
Yaz Aylarında En Riskli Gıdalar Hangileri?
Sıcak havada dışarıda bekletilen ve mikrop kapmaya en müsait olan besinlerin başında şunlar geliyor:
-
Kırmızı et ve tavuk ürünleri
-
Mayonezli, yoğurtlu ve sütlü salatalar
-
Süt ve şarküteri ürünleri
-
Deniz mahsulleri
Gıda Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Bozulmuş veya bakteri üretmiş bir gıda tüketildiğinde vücut şu alarmları vermeye başlar:
-
Şiddetli mide bulantısı ve ani kusma
-
Karın ağrısı ve şiddetli kramplar
-
Sulu veya kanlı ishal
-
Yüksek ateş, halsizlik ve kas ağrıları
-
Ağız kuruluğu ve aşırı susama hissi (Dehidrasyon belirtisi)
Piknikte ve Evde Hayat Kurtaran Hijyen Kuralları
Uzm. Dr. Şirin Elmi, yaz keyfinizin hastanede noktalanmaması için şu altın kurallara dikkat edilmesi gerektiğini belirtti:
1. Pişirme ve Saklama Dereceleri
-
Buzdolabı Sıcaklığı: Evdeki buzdolabının sıcaklığı mutlaka 4°C’nin altında olmalıdır.
-
2 Saat Kuralı: Pişmiş veya çiğ hiçbir riskli yiyecek, oda sıcaklığında veya açık havada 2 saatten fazla bekletilmemelidir. Güneş altındaki yiyecekler ise hemen tüketilmelidir.
-
Mangala Dikkat: Mangal yaparken etlerin sadece dışının kızarması yetmez; iç kısımlarının da tamamen piştiğinden emin olunmalıdır.
2. Çapraz Bulaşmayı Önleyin
-
Çiğ etleri kestiğiniz tahta veya koyduğunuz tabak ile pişmiş etlerin temas etmemesi gerekir. Çiğ etin mikrobunu pişmiş ete bulaştırmamak (çapraz bulaşma) hayati önem taşır.
3. El ve Mutfak Hijyeni
-
Yemek hazırlama sürecinin başında ve sonunda eller en az 20 saniye boyunca sabunla iyice yıkanmalıdır. Mutfak tezgahları ve kullanılan bıçak/maşa gibi ekipmanlar daima temiz tutulmalıdır.
4. Su ve Buz Tercihi
-
Yaz aylarında dışarıda tüketilen sulara dikkat edilmeli, musluk suyu yerine güvenilir şişelenmiş sular tercih edilmelidir. İçeceklere konulan buzların da hijyenik su kaynaklarından üretildiğinden emin olunmalıdır.
Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Doktora Gidilmeli?
Gıda zehirlenmelerinin hafif vakaları evde bol sıvı tüketimi ve dinlenmeyle atlatılabilse de bazı durumlar çok tehlikeli olabilir. Uzm. Dr. Şirin Elmi, şu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi:
Kusma ve ishal şikayetlerinin 24 saatten uzun sürmesi
Ateşin düşürülememesi
Dışkıda kan görülmesi
Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
Vücudun susuz kalması (idrar miktarında belirgin azalma)
özellikle çocuklar ve yaşlılarda sıvı kaybının (dehidrasyon) çok hızlı ilerlediğini hatırlatan Dr. Elmi, bu yaş gruplarındaki belirtilerin daha yakından takip edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
