"İnsanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor"

Siber dolandırıcılık faaliyetlerinin geldiği son noktayı değerlendiren Dr. Öğretim Üyesi Çakır, şunları kaydetti:

"Son dönemde ’siber dolandırıcılık faaliyetleri’, ’deepfake’ ve ’veri sızıntısı’ gibi kavramlar sıkça duyulur hale geldi. Özellikle yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte siber tehditlerin yapısı da değişti. Eskiden basit e-posta dolandırıcılıklarıyla karşılaşırken, bugün artık insanların sesi taklit edilebiliyor, görüntüleri üretilebiliyor ve birçok gerçekçi sahte, manipüle edilmiş içerikler oluşturulabiliyor. Bu nedenle artık yalnızca teknik sistemler değil, insanların psikolojisi ve güven duygusu da hedef alınıyor. Şu an en kritik tehditlerden biri yapay zeka destekli deepfake dolandırıcılıklarıdır. Çünkü insanlar artık yalnızca yazılı mesajlarla değil, sesli aramalar, görüntülü görüşmeler ve sosyal medya videoları üzerinden de manipüle edilmektedir."

"Şüphe güvenlik refleksi haline gelmiştir"

Dolandırıcıların sosyal medyadan alınan ses kayıtlarıyla kurguladıkları senaryolara dikkat çeken Çakır, "Örneğin dolandırıcılar kısa bir ses kaydınızı sosyal medyadan alıp, sizin sesinizi taklit edebiliyor. Daha sonra aile bireylerinizi arayarak ’Acil para gönder’ gibi senaryolar oluşturabiliyor. Bu durumda klasik dolandırıcılık yöntemlerinden çok daha tehlikeli hale gelmiş oluyor. Öncelikle dijital dünyada şüphe çok önemli bir kavram ve güvenlik refleksi haline gelmiştir. Şüpheyi asıl duymamız gerekiyor. Bir telefon görüşmesi, mesaj veya video ne kadar gerçek görünürse görünsün mutlaka ikinci bir doğrulama yapılması gerekiyor. Örneğin telefonla gelen para talepleri gibi birçok farklı kanaldan bu ifadeleri teyit etmek gerekiyor" dedi.

"En büyük hata fazla veri paylaşımı"

Sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmanın risklerine değinen Çakır, açıklamasına şöyle devam etti:

"Bilinmeyen bağlantılara tıklamamak, banka bilgilerini telefonda asla ve asla paylaşmamak, sosyal medyada aşırı kişisel veri paylaşmamak artık temel dijital güvenlik kuralları haline gelmiş durumda. En büyük hata fazla veri paylaşımı. Günümüzde görüyoruz birçok sosyal medya kullanan insan sayısı çok fazla ve bu kullanıcılar, yani bizler doğum tarihlerini, çocuklarının okullarını, yaşadığı şehri, yeri, günlük rutinlerini, hatta ses ve görüntülerini kontrolsüz biçimde paylaşabiliyor. Oysa bu veriler, sosyal mühendislik dediğimiz bir kavram var ve sosyal mühendislik saldırılarında kullanılıyor. Siber suçlular artık teknolojiyi psikolojik manipülasyonla birleştiriyor. Yani saldırılar sadece bilgisayarlara değil, insan davranışlarına yönelik gerçekleştiriliyor."

"Yapay zeka ile saldırılar otomatik hale geldi"

Siber saldırıların yapay zeka ile hızlandığını vurgulayan Çakır, "Yapay zeka oldukça popüler bir alan haline geldi günümüzde, her alanda artık kullanılmakta ve yapay zekayla beraber saldırılar da otomatik hale gelmiş durumda. Eskiden bir dolandırıcının yüzlerce kişiye manuel mesaj göndermesi gerekiyordu, bugün ise yapay zeka sayesinde kişiye özel oltalama dediğimiz mesajlar iletilebiliyor, gerçekçi, sahte e-postalar, otomatik ses klonlamaları, gerçek zamanlı dip fake videoları çok hızlı bir şekilde üretilip bu insanlara ulaştırılabiliyor ve bu ciddi anlamda da tehlike arz etmekte. Bu noktada bazı temel önlemler ciddi aslında fark oluşturuyor. Bunların başında güçlü ve farklı şifreler kullanmak, çok faktörlü kimlik doğrulamalarını aktif hale getirmek, güncellemeleri asla ve asla ertelememek, lisanssız yazılım kullanmamak ve burası çok önemli ortak wi-fi ağlarında hassas işlemleri asla ve asla yapmamak. Hatta şunu söyleyebiliriz bir de dijital her dijital içeriğe sorgulayıcı ve şüpheci yaklaşmak çok önemli. Artık dijital okuryazarlık temel bir yaşam becerisi haline geldi diyebiliriz" ifadelerini kullandı.

"Aileler yasaklayıcı değil, bilinçlendirici olmalı"

Gençlerin de büyük bir risk altında olduğunu belirten Çakır, "Gençler özellikle sosyal medya manipülasyonlarına karşı risk altında. Sahte hesaplar, oyun içi dolandırıcılıklar, veri toplama uygulamaları ve kimlik avı saldırıları çocukları hedef alabiliyor. Ailelerin burada yasaklayıcı değil aslında bilinçlendirici şekilde bu genç bireylere yaklaşması gerekiyor. Çünkü teknoloji artık hayatın bir doğal bir parçası. Bundan bir kaçış yok. Ki hayatımızın artık merkezi haline de gelmiş durumda. Buradaki önemli nokta ise güvenli kullanım kültürünü oluşturabilmektir" değerlendirmesinde bulundu.

"Kişisel bilgilerinizi fiziksel cüzdanınız kadar dikkatli koruyun"

Veri güvenliğinin öneminin altını çizen Dr. Öğretim Üyesi Semih Çakır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Dijital dünyada artık en değerli şey biliyorsunuz ki veridir. Yapay zeka içerisinde yapay zeka için de en önemli şey veridir. Veri olmazsa yapay zekadan bahsetmek mümkün değil. Bu anlamda insanlar kişisel bilgilerini fiziksel cüzdanları kadar dikkatli korumalı. Şunu unutmamalıyız, her teknolojik gelişme yeni fırsatlar sunarken aynı zamanda yeni riskler de doğurmaktadır. Bu nedenle bilinçli teknoloji kullanımı, dijital farkındalık ve siber güvenlik kültürü geleceğin en önemli toplumsal ihtiyaçlarından biri olacaktır. Dijital güvenlik konusunda bilinçli olmak artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldi. Herkese güvenli dijital yaşam diliyorum."

El Ayarı Gitti, Dijital Hassasiyet Geldi

Geleneksel ameliyatlarda doku şişirme işlemleri tamamen cerrahın el becerisine ve tecrübesine dayanıyor. Ancak YTÜ'lü profesörlerin geliştirdiği basınç ve görüntü geri beslemeli şırınga pompası, bu süreci teknik verilerle desteklenen otomatik bir yapıya kavuşturuyor.

Sistemin öne çıkan özellikleri:

• Basınç Sensörü: Dokunun patlamasını veya zarar görmesini engellemek için basıncı anlık olarak ölçer.

• Kamera Desteği: Endoskopi kamerası sayesinde müdahale edilen bölge yüksek çözünürlükle ekrandan izlenebilir.

• Hatasız Müdahale: Operatörün el ayarına olan bağımlılığı ortadan kaldırarak işlemin standart ve güvenli bir şekilde yapılmasını sağlar.

Ses Teli ve Hassas Doku Ameliyatlarında Devrim

Prof. Dr. Cüneyt Yılmaz, buluşun özellikle ses teli ameliyatları gibi milimetrik hesaplamalar gerektiren operasyonlarda kritik rol oynayacağını belirtti. Mevcut manuel aparatların aksine, bu akıllı sistem doku şişirme ve boşaltma işlemlerinin en uygun seviyede, dokuya zarar vermeden tamamlanmasına imkan tanıyor.

"Tıpta Disiplinlerarası Yaklaşım Şart"

Sağlık teknolojilerinde insan kaynaklı hataların aşılması için mühendislik ve tıbbın birlikte çalışması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Vasfi Emre Ömürlü, bu tür projelerin temel amacının hem hasta güvenliğini artırmak hem de sağlık çalışanlarının ekipmanlarını modernize etmek olduğunu ifade etti.

Yapay Zekânın Sağlıktaki Üç Temel Sütunu

Doç. Dr. Nazife Çevik, özellikle Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN) gibi derin öğrenme modellerinin tıbbi görüntü analizinde devrim yarattığını belirterek şu üç kritik gelişmeye dikkat çekti:

1. Hassas Tümör Segmentasyonu: MR ve BT görüntülerinde tümörlü bölgelerin milimetrik hassasiyetle tespit edilmesi, cerrahi müdahale ve ışın tedavilerinde başarı oranını artırıyor.

2. Semptomsuz Teşhis: Retina görüntülerinin yapay zekâ ile analizi sayesinde, diyabetik retinopati gibi hastalıklar henüz hastada hiçbir belirti yokken yakalanabiliyor.

3. Dijital Karar Asistanları: Veriye dayalı sistemler, hekimlerin tanı koyma ve tedavi planlama süreçlerinde "ikinci bir göz" olarak yanılma payını minimize ediyor.

"Açıklanabilir Yapay Zekâ" (XAI) ve Güven Faktörü

Yapay zekânın sadece bir sonuç üretmesinin yeterli olmadığını, bu sonucun neden verildiğinin de bilinmesi gerektiğini vurgulayan Çevik, "XAI" (Explainable AI) kavramının önemini belirtti:

• Şeffaflık: SHAP ve LIME gibi tekniklerle yapay zekânın karar mekanizması hekimler için anlaşılır hale getiriliyor.

• Klinik Güven: Modelin hangi veriye dayanarak "tümör" teşhisi koyduğunu gören doktor, sisteme daha fazla güven duyarak tedaviye odaklanabiliyor.

Gelecek: Kişiselleştirilmiş Tedavi ve Akıllı İlaçlar

Yapay zekâ ve biyoinformatiğin entegrasyonuyla sağlık sistemlerinin daha "akıllı" ve "hızlı" hale geleceğini öngören Doç. Dr. Çevik, geleceğin sağlık trendlerini şöyle özetledi:

• Multi-modal Analiz: Farklı türdeki sağlık verilerinin (genetik, görüntüleme, yaşam tarzı) birleştirilerek analiz edilmesi.

• Bireye Özel Tedavi: Her hastanın biyolojik yapısına uygun kişiselleştirilmiş tedavi protokolleri.

• Hızlı İlaç Keşfi: Yapay zekâ desteğiyle yeni ilaç geliştirme süreçlerinin yıllardan aylara indirilmesi.

"Yapboz" Yöntemiyle Kimlik Hırsızlığı

Siber saldırganlar artık verileri tek bir kaynaktan çalmak yerine, "yapboz" taktiğini kullanıyor. Sosyal medyadaki çocuk fotoğrafları, konum bildirimleri ve okul bilgileri bir araya getirilerek kapsamlı profiller oluşturuluyor. Bu bilgiler ilerleyen yıllarda çocukların adına banka hesabı açmak, kredi çekmek veya dolandırıcılık yapmak için kullanılabiliyor.

Dijital Bağımlılık ve "Dikkat Ekonomisi"

Dijital platformların algoritmaları, çocukları daha uzun süre ekran başında tutmak için tasarlanıyor. Uzman Elçin Biren'in dikkat çektiği noktalar şunlar:

• Düşen Dikkat Süresi: Z kuşağının dikkat süresi saniyeler seviyesine geriledi.

• Dopamin Etkisi: Bazı çevrim içi oyunlar, beyindeki dopamin seviyesini uyuşturucu maddelerden daha fazla artırarak ciddi bağımlılık riski oluşturuyor.

• Sohbet Ekonomisi: Yapay zekâ araçlarıyla kullanıcıların platformlarda daha fazla vakit geçirmesi hedefleniyor, bu da çocukları manipülasyona açık hale getiriyor.

En Büyük Tehdit: "Grooming" (Dijital İstismar)

Siber saldırganların çocuklarla uzun süreli güven ilişkisi kurarak onları manipüle etmesine "grooming" deniliyor. Bu süreçte saldırganlar:

1. Önce çocukla arkadaşlık kurup güvenini kazanıyor.

2. Ardından özel bilgiler veya görüntüler talep ediyor.

3. Son aşamada ise şantaj ve tehdit (sextortion) yoluna başvuruyor. Çocuklar genellikle utandıkları için bu durumu aileleriyle paylaşmıyor, bu da vakaların gizli kalmasına neden oluyor.

Kriz Anında Atılması Gereken 5 Hayati Adım

Eğer bir dijital şantaj veya saldırı ile karşılaşılırsa şu adımlar izlenmelidir:

• Ödeme Yapmayın: Şantajcıya para göndermek taleplerin artmasına neden olur.

• Engelle: Saldırganla olan tüm iletişimi kesin.

• Delil Topla: Ekran görüntülerini ve konuşma kayıtlarını silmeden saklayın.

• Bildir: Adli makamlara ve siber suçlarla mücadele birimlerine başvurun.

• Destek Al: Yaşanan travmanın etkilerini azaltmak için mutlaka psikolojik destek alın.

Ebeveynlere "Güvenli İletişim" Önerileri

Teknolojinin hızına yetişmenin mümkün olmadığını belirten Biren, en güçlü savunmanın aile içi iletişim olduğunu vurguladı:

• Cihazlardaki konum, kamera ve mikrofon izinlerini mutlaka kontrol edin.

• Çocukların paylaşımlarını sınırlı ve bilinçli yapmalarını sağlayın.

• Çocukların riskleri aileleriyle paylaşabileceği bir güven ortamı oluşturun.

• "Dijital farkındalık" eğitimini erken yaşta başlatın.

Gökyüzünde 320 Kilometre Hızla Av Mesaisi

Geliştirilen avcı dron, özellikle yüksek sürati ve çevikliğiyle dikkat çekiyor. Skydagger Genel Müdürü Mehmet Öztekin'in paylaştığı verilere göre sistem, hava tehditlerine karşı anlık reaksiyon gösterebiliyor:

• Hız: Düz uçuşta 320 km/s hıza ulaşan dron, hedefe dalış esnasında 360 km/s sürati görebiliyor.

• İmha Gücü: 500 gramlık harp başlığının içerisinde 100 gram patlayıcı ve 280 gram bilya şeklinde tahrip unsuru bulunuyor. Bu yapı, hedefle temas anında maksimum parça etkisi sağlıyor.

• Görüş Kabiliyeti: Bünyesindeki çift kamera (gündüz ve termal) sayesinde her türlü hava koşulunda görev yapabiliyor.

"Tüfek Gibi" Kullanım ve Otonom Kilitlenme

Sistemin en büyük avantajlarından biri, operatöre sağladığı kullanım kolaylığı ve esneklik. Avcı dron iki farklı yöntemle hedefe yönlendirilebiliyor:

1. Otonom İmha: Operatör, görsel temas sağladığı hedefe kilit attıktan sonra dron tamamen otonom hale geliyor ve hedefi kendisi takip ederek imha ediyor.

2. Radar Desteği: Radardan gelen koordinat verileri yer istasyonuna aktarılıyor. Sistem, yönlendirici imleçlerle pilotu hedef bölgesine kadar götürüyor ve ardından imha süreci başlıyor.

Karadan, Denizden ve Havadan Ateşlenebilecek

Avcı dronun sadece piyade tarafından bir tüfek gibi elde taşınarak değil, çok farklı platformlardan kullanılması hedefleniyor. Sistem; kara araçlarına, deniz platformlarına (botlar, gemiler) ve hatta başka hava araçlarına entegre edilebilecek şekilde tasarlandı.

Seri Üretimde Hedef: Yüz Binler

Dünyadaki benzerlerinin aksine seri üretime uygun enjeksiyon yöntemlerini kullanan Türk firması, üretim kapasitesini çok yüksek adetlere çıkarmayı planlıyor. Mehmet Öztekin, amaçlarının bu kritik savunma sistemini yüz binler seviyesinde üreterek sahada yaygınlaştırmak olduğunu belirtti.

Kimyasal İçermeyen ve Yüksek Performanslı Yalıtım

Projenin en dikkat çeken yönü, tamamen doğal ve atık malzemelerden üretilmiş olması. Konuralp pirincinin atıl durumdaki kabuk tozlarını laboratuvar ortamında işleyen Çiçek, hiçbir kimyasal kullanmadan yüksek verimli bir ürün ortaya koydu. Yapılan testler, bu yeni malzemenin sadece ısı yalıtımında değil, aynı zamanda yangın güvenliğinde de standart ürünlerin çok ilerisinde olduğunu kanıtladı. Yusuf Eymen Çiçek, amacının kaynak israfını önlemek ve geri dönüşüm konusunda farkındalık yaratmak olduğunu belirterek, çevresinden ve öğretmenlerinden büyük takdir topladı.

"Sıfır Atık" Vizyonuyla Patent Yolunda

Proje danışmanı Emine Sarı, çalışmanın "Sıfır Atık" hedefleriyle tam uyum sağladığını ve bölgedeki yerel bir atığın küresel bir soruna çözüm olabileceğini vurguladı. Son yıllarda yaşanan büyük yangınların, binalardaki yalıtım malzemesi kalitesinin önemini bir kez daha gösterdiğini hatırlatan Sarı, üretilen malzemenin insanlık için daha güvenli bir alternatif sunduğunu ifade etti. Gelecek vaat eden bu yerli ve milli yalıtım malzemesi için patent başvuru sürecinin devam ettiği açıklandı.

Sosyal Medyada Sahte Hesap Devri Sona Eriyor

Bakan Gürlek, özellikle yargı süreçlerini etkilemeye çalışan ve dijital mecralarda asılsız hükümler veren dezenformasyon içerikli paylaşımlara dikkat çekti. Sosyal medyanın bir hukukunun ve kuralının olması gerektiğini savunan Gürlek, sahte veya bot hesapların kapatılması için bir takvim işleyeceğini belirtti. Meclise sunulacak yeni yargı paketiyle birlikte, kullanıcıların yazdıklarından ve dijital ortamdaki eylemlerinden doğrudan sorumlu tutulacağı bir yapının kurulması hedefleniyor. Altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından vatandaşlar TC kimlik bilgileriyle doğrulama yaparak mecralara erişim sağlayabilecek.

Gençlere "Sanal Dünyanın Yalanlarına Kapılmayın" Tavsiyesi

TÜGVA tarafından düzenlenen etkinlikte öğrencilerle bir araya gelen Adalet Bakanı, dijital dünyadaki "şaşaalı" hayatların gerçeği yansıtmadığı konusunda gençleri uyardı. Influencer ve içerik üreticilerinin sergilediği hayat tarzlarının çoğunlukla bir illüzyondan ibaret olduğunu dile getiren Gürlek, gençlerin bu sanal özenti yerine gerçek dünyaya, eğitime ve milli değerlere odaklanması gerektiğini söyledi. Türkiye'nin savunma sanayi ve mühendislik alanındaki atılımlarına vurgu yapan Bakan, gençlerin yerli üretim ve bilimsel faaliyetlerle geleceklerini inşa etmelerinin önemine değindi.