Kimyasal İçermeyen ve Yüksek Performanslı Yalıtım

Projenin en dikkat çeken yönü, tamamen doğal ve atık malzemelerden üretilmiş olması. Konuralp pirincinin atıl durumdaki kabuk tozlarını laboratuvar ortamında işleyen Çiçek, hiçbir kimyasal kullanmadan yüksek verimli bir ürün ortaya koydu. Yapılan testler, bu yeni malzemenin sadece ısı yalıtımında değil, aynı zamanda yangın güvenliğinde de standart ürünlerin çok ilerisinde olduğunu kanıtladı. Yusuf Eymen Çiçek, amacının kaynak israfını önlemek ve geri dönüşüm konusunda farkındalık yaratmak olduğunu belirterek, çevresinden ve öğretmenlerinden büyük takdir topladı.

"Sıfır Atık" Vizyonuyla Patent Yolunda

Proje danışmanı Emine Sarı, çalışmanın "Sıfır Atık" hedefleriyle tam uyum sağladığını ve bölgedeki yerel bir atığın küresel bir soruna çözüm olabileceğini vurguladı. Son yıllarda yaşanan büyük yangınların, binalardaki yalıtım malzemesi kalitesinin önemini bir kez daha gösterdiğini hatırlatan Sarı, üretilen malzemenin insanlık için daha güvenli bir alternatif sunduğunu ifade etti. Gelecek vaat eden bu yerli ve milli yalıtım malzemesi için patent başvuru sürecinin devam ettiği açıklandı.

Sosyal Medyada Sahte Hesap Devri Sona Eriyor

Bakan Gürlek, özellikle yargı süreçlerini etkilemeye çalışan ve dijital mecralarda asılsız hükümler veren dezenformasyon içerikli paylaşımlara dikkat çekti. Sosyal medyanın bir hukukunun ve kuralının olması gerektiğini savunan Gürlek, sahte veya bot hesapların kapatılması için bir takvim işleyeceğini belirtti. Meclise sunulacak yeni yargı paketiyle birlikte, kullanıcıların yazdıklarından ve dijital ortamdaki eylemlerinden doğrudan sorumlu tutulacağı bir yapının kurulması hedefleniyor. Altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından vatandaşlar TC kimlik bilgileriyle doğrulama yaparak mecralara erişim sağlayabilecek.

Gençlere "Sanal Dünyanın Yalanlarına Kapılmayın" Tavsiyesi

TÜGVA tarafından düzenlenen etkinlikte öğrencilerle bir araya gelen Adalet Bakanı, dijital dünyadaki "şaşaalı" hayatların gerçeği yansıtmadığı konusunda gençleri uyardı. Influencer ve içerik üreticilerinin sergilediği hayat tarzlarının çoğunlukla bir illüzyondan ibaret olduğunu dile getiren Gürlek, gençlerin bu sanal özenti yerine gerçek dünyaya, eğitime ve milli değerlere odaklanması gerektiğini söyledi. Türkiye'nin savunma sanayi ve mühendislik alanındaki atılımlarına vurgu yapan Bakan, gençlerin yerli üretim ve bilimsel faaliyetlerle geleceklerini inşa etmelerinin önemine değindi.

Milli teknolojiyle tam bağımsızlık

FGN-100-D3, Fergani tarafından daha önce fırlatılan uydulara kıyasla barındırdığı teknolojik yeniliklerle önemli bir gelişmeyi temsil ediyor. Uydu üzerinde Fergani bünyesinde tamamen milli olarak geliştirilen tepki tekeri, manyetik tork çubuğu, manyetometre, IMU ve GNSS alıcısı gibi kritik bileşenler kullanıldı. Uydu bünyesinde bu sistemlerin yanında ileri görevler için yapay zekâ destekli bir bilgisayar da yer alıyor. Fergani mühendisleri tarafından geliştirilen milli sistemler ve aviyonik ekipmanların uzayda doğrulanması ve bu teknolojilere uzay tarihçesi kazandırılması, Türkiye'nin uzay teknolojilerindeki tam bağımsızlığı açısından önem taşıyor.

Uzaydaki yeni halka

Fergani Uzay, 2025 yılının başından bu yana uzayda ardı ardına önemli başarılara imza atarak, uzaydaki rolünü pekiştirmeye devam ediyor. Fergani'nin uzay serüveni, Ocak 2025'te serinin ilk uydusu FGN-100-D1'in fırlatılmasıyla başlamış, ardından 2 Kasım 2025 tarihinde Türkiye'nin en büyük özel sektör uydusu unvanına sahip 104 kilogram ağırlığındaki FGN-100-D2 yörüngedeki yerini almıştı. Bu süreci, 28 Kasım 2025 tarihinde üzerinde 10 kilogram ağırlığında FRG-10D1 küp uydusu taşıyan dünyanın ilk hibrit itki sistem bazlı Yörünge Transfer Aracı'nın (FGN-TUG-S01) uzaya gönderilmesi takip etti. Yenilikçi hibrit motor teknolojisi ve uzayda gerçekleştirilen ilk ateşlemeyle milli YTA, uzay içi lojistik kabiliyet için önemli bir adım oldu.

Uluğ Bey Konumlama Sistemi

Fergani Uzay, önümüzdeki 5 yıl içerisinde 100'den fazla uydudan oluşacak Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi'ni tamamen öz kaynaklarıyla tamamlamayı hedefliyor. Bu konstelasyon projesi hayata geçtiğinde Türkiye, kendi bağımsız navigasyon ve haberleşme ağına sahip olarak bu kritik yetkinliği dost ve kardeş coğrafyalarla paylaşabilecek. Bir yandan takım uydular tamamlanırken, diğer yandan milli fırlatma aracının geliştirme çalışmaları da devam ediyor.

(ZA-CC-Y)

30.03.2026 22:38:12 TSI

NNNN

Akademisyenlere ve İcat Sahiplerine Kritik Uyarı

Hakan Topuzoğlu, özellikle fikri mülkiyet ve gizli veriler konusunda şu uyarılarda bulundu:

• Henüz Yayınlanmamış Buluşlar: İlk defa paylaşılacak bir akademik çalışma veya buluşun, güvenilirliği kanıtlanmamış bir araca verilmesi bilginin ifşa olmasına yol açar.

• Özel Bilgi Paylaşımı: Yapay zekaya bir konu danışırken verilen özel bilgiler kayıt altına alınır ve ileride aleyhinize kullanılabilir.

Siber Güvenlik İçin 3 Altın Kural

1. Uzman Önerilerini Takip Edin: Bilinmeyen, kaynağı belirsiz ve yeni çıkmış her yapay zeka aracını hemen kullanmaya başlamayın.

2. Hassas Veri Girişi Yapmayın: Şifreler, özel yazışmalar veya ticari sırlar gibi kritik bilgileri yapay zeka pencerelerine yazmayın.

3. Kaynağı Sorgulayın: Uygulamanın geliştiricisi kim? Resmi bir web sitesi veya uygulama mağazası onayı var mı? Mutlaka araştırın.

Savaş Alanında Bir İlk: "Lake Diver" Teknolojisi

Türk mühendislerin projeye kazandırdığı en dikkat çekici yeniliklerden biri "Lake Diver" (Göl Dalgıcı) oldu.

• Veri Gölü (Data Lake): Savaş alanındaki binlerce farklı kaynaktan gelen devasa hacimli bilgiyi tek bir havuzda topluyor.

• Lake Diver: Bu dev veri havuzuna "dalarak" karmaşık bilgiler arasında anlamlı bağlar kuruyor. En kritik bilgileri süzüp çıkararak askeri karar vericilerin önüne haritalar üzerinde "anlamlandırılmış" bir şekilde sunuyor.

"Doğru Zamanda, Doğru Bilgi"

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, projenin NATO'nun farklı bilgi sistemlerini bir arada çalışabilir hale getirdiğini belirtti. Güleryüz, "INT-CORE sayesinde savaş alanında hangi bilgiye ihtiyaç varsa, o bilgi tam zamanında doğru kişiye ulaştırılıyor. Türk mühendisliğini uluslararası arenada başarıyla temsil etmeye devam ediyoruz," dedi.

NATO Tatbikatlarının Vazgeçilmezi STM tarafından geliştirilen bu sistem, NATO'nun en büyük dijital tatbikatı olan CWIX'te aktif olarak kullanılıyor. 2025 yılındaki tatbikatta veri entegrasyonu konusunda tam not alan sistemin yeni versiyonu, bu yılki tatbikatta da başrolde olacak.

Türkiye'den NATO'ya 7 Stratejik İhracat

Sadece INT-CORE değil, Türk firması NATO için bugüne kadar birçok dev projeye imza attı:

• Hava Komuta Kontrol (AirC2IS): NATO'nun hava savunma bilgi sistemi çözümleri.

• İstihbarat Altyapısı (INTEL-FS2): Dünya genelindeki NATO karargahlarının istihbarat yazılımları Türk mühendislerin elinden çıkıyor.

• Karar Destek Modelleri: Pandemi, siber saldırı veya büyük elektrik kesintisi gibi "stratejik şoklar" karşısında NATO'nun nasıl tepki vereceğini analiz eden modeller geliştirildi.

İspanya'da bir yazılım mühendisinin yaptığı çalışma sonucu yaklaşık 7 bin robot süpürgenin canlı kamera görüntülerine ve konum bilgilerine erişilebildiğinin ortaya çıkması, "Robot süpürgeler casus mu oldu?" sorusunu gündeme taşıdı.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, internet bağlantısı, kamera ve mikrofon barındıran tüm cihazların potansiyel güvenlik riski taşıdığını söyledi.
İspanyol bir yazılım mühendisinin tersine mühendislik yöntemi kullanarak geliştirdiği özel yazılım aracılığıyla binlerce robot süpürgenin kamera sistemine erişim sağladığı iddia edildi. Mühendisin iyi niyetli bir şekilde açığı firmaya bildirdiği ve güvenlik açığının kapatıldığı belirtilirken, olay akıllı ev cihazlarının güvenliğini yeniden gündeme getirdi.

"Yüzde 100 dijital güvenlik diye bir şey yok"
Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde evlerde robot süpürge kullanımının hızla arttığını belirterek, özellikle yazılım güncellemesi olmayan ve güvenlik denetimi zayıf cihazların ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.
Kırık, "Teknoloji gelişti ve evlerde robot süpürgeler yaygınlaştı. Ancak özellikle merdiven altı üretim, yazılımı güncel olmayan ve ağ güvenliği zayıf cihazlar ciddi risk barındırıyor. Dijital ortamda zaten yüzde 100 güvenlik mümkün değilken, bu cihazlara uzaktan müdahale edilmesi ya da güvenlik açıklarının tespit edilmesiyle dışarıdan erişim sağlanabilir. Bu sadece robot süpürgeler için değil, evde kullanılan tüm akıllı cihazlar ve bebek kameraları için de geçerli" dedi.

"7 bin evin kamerasına erişim sağlandı"
İspanyol yazılım mühendisinin oyun konsolu kumandasıyla robot süpürgeyi kontrol etmeye çalıştığını ve tersine mühendislik yöntemi kullandığını aktaran Kırık, "Geliştirdiği yazılım aracılığıyla yaklaşık 7 bin robot süpürgenin canlı kamera görüntülerine erişim sağladı. Düşünün ki o evlerde insanlar en rahat halleriyle bulunuyor. Ev en mahrem alanımız. Bu durum, akıllı cihazların adeta bir casus gibi çalışabileceğini ortaya koydu" ifadelerini kullandı.
Kırık, bir yıl önce bazı robot süpürgelerin uzaktan müdahale ile küfür ve hakaret içerikli sesler çıkardığının ortaya çıktığını hatırlatarak, bunun yazılımsal açıkların ne denli ciddi olabileceğini gösterdiğini söyledi.
"Beyaz şapkalı hacker" olarak tanımlanan iyi niyetli güvenlik araştırmacılarının açıkları firmalara bildirdiğini belirten Kırık, "Ancak ya bu kişi iyi niyetli olmasaydı? Özellikle robot süpürgeler yatak odalarında da kullanılabiliyor. Bu da insanların en özel alanlarının bile yetkisiz şekilde izlenebileceği anlamına geliyor" diye konuştu.

"Asıl tehlike 4-5 yıl sonra başlayacak"
Akıllı ev sistemlerinin hızla yaygınlaştığını vurgulayan Kırık, "Akıllı buzdolapları, televizyonlar, çamaşır makineleri, telefonlar tüm nesneler birbirine bağlanacak. Asıl büyük risk önümüzdeki 4-5 yıl içinde daha da büyüyecek. İçinde kamera, mikrofon, internet ve bulut sistemi olan her teknoloji dış müdahaleye açıktır" dedi.
Vatandaşlara da uyarılarda bulunan Kırık, kullanılmadığı zamanlarda cihaz kameralarının kapatılması ya da devre dışı bırakılması gerektiğini belirterek, "Nasıl ki bilgisayar ve telefon kameralarını bantla kapatıyorsak, benzer önlemler düşünülmeli. Teknoloji kolaylık sağlıyor ama her zaman bir risk barındırır. Ülkelerin de bu ürünleri ithal ederken yazılım denetimlerini ve lisans kontrollerini sıkı şekilde yapması gerekir" şeklinde konuştu.
Uzmanlar, temizlik için alınan masum bir robot süpürgenin dahi siber saldırı ya da yazılım açığı nedeniyle 7/24 kayıt yapabilecek bir gözetleme cihazına dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.

Türkiye, internet kullanımının en yaygın olduğu ülkeler arasında yer alırken, sosyal medyaya olan ilgi de her geçen gün artmaya başladı. 2025 yılı itibarıyla Türkiye’deki sosyal medya kullanıcısı 60 milyona yaklaştı.

Ekran başındaki süre artıyor

Ekran başında ve sosyal medyada geçen süre hızla artarken, İEÜ İletişim Fakültesi Yeni Medya ve İletişim Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sarphan Uzunoğlu, yapay zekayla üretilen yanıltıcı içeriklere dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti. Özellikle sosyal medya platformlarında ’manipülatif’ amaçlarla bazı içeriklerin yayılabildiğini dile getiren Dr. Uzunoğlu, 10-20 yaş aralığındaki genç kullanıcıların yanı sıra ailelere ve güvenilirliklerini korumak isteyen firmalara da tavsiyelerde bulundu.

"İki yönde baskı olacak"

’AI slop’ içeriklerin, yalnızca kullanıcıların ya da içerik üreticilerin neden olduğu bir sorun olmadığını belirten Dr. Uzunoğlu, "Bugün sosyal medya platformları, içeriğin doğruluğundan çok dolaşıma girme potansiyelini ödüllendiriyor. Düşük ve orta kalite, hızlı tüketilen ve duygusal tepki üreten içerikler, tam da bu nedenle görünür oluyor. Önümüzdeki dönemde platformlar iki yönde baskı altında kalacak. Bir yandan regülasyonlar ve kamusal baskı artacak, diğer yandan da kendi iş modellerini ayakta tutmak için yüksek etkileşimli içeriklere bağımlılık sürecek. Bu ikili yapı, platformların ’tarafsız aracı’ söylemini inandırıcılıktan uzak hale getiriyor. Dolayısıyla mesele, yalnızca yapay zekânın daha fazla içerik üretmesi değil, platformların neyi öne çıkardığına dair editoryal kararları" diye konuştu.

"Hızlı tepki vermek üzerine kurulu"

Dr. Uzunoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kullanıcılar açısından yaşanan temel sorunlardan biri, içeriklerin gerçek mi ya da sahte mi olduğu ayrımını yapabilecek zamanın, dikkatin ve zihinsel mesafenin ortadan kaldırılması. Dijital platformlar, kullanıcıyı düşünmeye değil, hızlıca tepki vermeye çağırıyor. Sürekli akan içerik, bildirimler, öneriler ve trend listeleri, kullanıcının içerikle kurduğu ilişkiyi şuurlu bir değerlendirme sürecinden çok, refleksif bir tüketime dönüştürüyor. Bu ortamda ayırt etme kabiliyeti zayıflamıyor, ayırt etme ihtiyacı bastırılıyor."

"Gerçeklik, görünürlük ile karıştırılıyor"

Bu durumun çocuklar ve gençler üzerinde birçok olumsuz etkiye neden olabileceğini ifade eden Dr. Uzunoğlu, "Hızlı, duygusal ve çoğu zaman manipülatif içeriklerle karşılaşan genç kullanıcılar için ‘doğru’, ‘önemli’ ya da ‘güvenilir’ olan şeyler giderek belirsizleşir. Algoritmaların en çok etkileşim üreten içeriği öne çıkardığı bir ortamda, gerçeklik çoğu zaman görünürlükle karıştırılır. Çok izlenenin doğru, çok paylaşılanın değerli olduğu yönünde örtük bir öğrenme süreci işler. Bu da uzun vadede eleştirel düşünmenin zayıflamasına, yüzeysel bir dünya algısının normalleşmesine yol açabilir. Buna ek olarak, çocuklar ve gençler sürekli bir dikkat ekonomisi içinde büyüdükleri için sabır, derinlik ve bağlam gerektiren düşünme biçimleri geri plana itilir. Her şeyin kısa, hızlı ve ‘eğlenceli’ olması beklentisi, öğrenme süreçlerini ve duygusal dayanıklılığı olumsuz etkileyebilir" diye konuştu.

"Düzenlemeler yapılabilir"

Ailelere de bu süreçte önemli görevler düştüğünü belirten Dr. Uzunoğlu, "Konuyu sadece yasaklama ya da kontrol etme refleksiyle ele almamalıyız. Çocukları dijital dünyadan izole etmek, hem mümkün değil hem de sağlıklı bir çözüm değil. Asıl ihtiyaç, çocuklarla birlikte içerik üzerine konuşmak, ne izlediklerini değil bunların neden karşılarına çıktığını, ne hissettirdiğini ve ne amaçladığını birlikte düşünmek. Bu tür sohbetler, çocukların dijital ortamda karşılaştıkları içeriklere karşı mesafe koyabilme ve sorgulama becerilerini güçlendirir. Bu noktada bazı düzenlemeler yapılabilir. Platformların çocuklara yönelik öneri sistemlerinin şeffaflaştırılması, yaşa duyarlı algoritmaların uygulanması ve şirketlerin ülkeler düzeyinde muhatap alınabilir temsilcilikler bulundurması sansür değil, kamusal sorumluluğun gereğidir" dedi.

Firmalara ’güven’ uyarısı

Firmaların da yanıltıcı içeriklere karşı önlemler almaya başladığına dikkat çeken Dr. Uzunoğlu, "Firmaların yapay zeka kaynaklı içeriklere karşı etiketleme, uyarı, doğrulama ya da filigran gibi önlemler almaya başlaması ilk bakışta olumlu görünüyor. Ancak bu önlemler nasıl, ne amaçla ve ne kadar şeffaf biçimde uygulandığına bağlı olarak, güven inşa etmek yerine tam tersine bir etki de oluşturabilir. Yapay zekaya yönelik refleksif ve sert müdahaleler, sorunu yapısal olarak çözmekten çok, kullanıcıyı sürekli alarm hâlinde tutan bir ortama sürükleme riski taşıyor. Burada kritik olan, firmaların aldığı önlemlerin sorumluluğu kullanıcıya devreden bir alarm sistemine dönüşmemesi. ‘Biz uyardık, gerisi sana kalmış’ yaklaşımı sorunu çözmez, sadece yükü bireye bırakır. Oysa kullanıcıların güvenini korumak için platformların yalnızca içerikleri etiketlemesi değil, bu içeriklerin neden ve nasıl dolaşıma sokulduğunu, hangi mantıkla öne çıkarıldığını da açıklaması gerekir. Şeffaflık olmadan güven inşa edilemez" ifadelerini kullandı.

Üretilen sahte paylaşımlar nedeniyle sosyal medya kullanıcıları; kendilerine ait olmayan paylaşımları yapmış gibi görünerek adeta bir linç kampanyasına maruz kalıyor. Sahte paylaşım yüzünden linçe maruz kalan bazı kullanıcılar ise paylaşımları üreten hesaplara içeriği kaldırmaları noktasında ödeme yapmak durumunda bile kalabiliyor. Konuyla ilgili olarak avukat Kaan Bayramzade, montaj içerik paylaşımında bulunan hesaplara kesinlikle bir para ödenmemesi gerektiğinin altını çizerken; en doğru çözümün ilgili paylaşımları kayıt altına alarak savcılığa başvurulması olduğunu dile getirdi.

"Görenler inanmadığı için sizi bir linç kampanyasına maruz bırakıyorlar"

Avukat Kaan Bayramzade, yapılan sahte içerikli paylaşımların kısa sürede milyonlarca görüntülenmeye ulaştığını ve bu nedenle kişilerin bir linç kampanyasına maruz kaldıklarını dile getirerek, konuya ilişkin şu detayları aktardı:

"Özellikle sosyal medya suçları şu an önü alınamayacak derecede ilerlemiş durumda. Sosyal medyada herhangi bir alanda kurulan bazı hesaplar 50 bin 100 bin ya da çok daha yüksek takipçi rakamlarına ulaşıyor. Bu hesaplar adeta ’itibar tetikçiliği’ için kullanılıyor. Bu kişiler hedefe ve konuya göre değişmekle beraber 30 bin, 50 bin ya da 100 bin TL’ye masum insanlara ya da kurumlara iftira atarak ve saldırarak dezenformasyon içerikli haberler üretiyor. Bunun dışında ’montajlanmış görüntüler’ de şu an çok gündemde. Bir sosyal medya hesabınız varsa eğer sanki siz atmışsınız gibi tweet’ler atılıyor, paylaşımlar yapılıyor. Maalesef gelişen teknoloji sebebiyle bu montaj görüntülerin tespiti çok zor hale geldi. Bu hesaplardan da özellikle kadına şiddet ve kadın cinayeti gibi konularda, toplum nazarında hassas yaklaşılan konularla alakalı sanki siz atmışsınız gibi tweet’ler atılıyor. Bu paylaşım bazen saniyeler içerisinde binlerce beğeni ve milyonlarca görüntülenmeye ulaşabiliyor. Bu tweet’i sizin atmadığınızı ve haklılığınızı ispat etmeniz gerekiyor ancak sosyal medyada bunu görenler inanmadığı için sizi bir linç kampanyasına maruz bırakıyorlar."

"Suç kısa sürede milyonlara ulaşırken suçu önleyici hukuk tedbiri çok uzun vadelere yayılmış oluyor"

Avukat Bayramzade, bu tarz paylaşımların önüne geçebilmek için sosyal medyadaki yüksek takipçili hesaplara kimlikle giriş uygulamasının getirilmesi gerektiğini belirterek, "Suç kısa sürede milyonlara ulaşırken suçu önleyici hukuk tedbiri çok uzun vadelere yayılmış oluyor"

"Maalesef burada Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu son kararla beraber kişilik haklarının ihlali durumunda o içeriğe erişim engeli aldıramıyorsunuz. Suç çok kısa sürede milyonlara ulaşırken suçu önleyici hukuk tedbiri ise çok uzun vadelere yayılmış oluyor. Bu konuyla ilgili yapılması gereken şey anonim ve büyük takipçili hesapların ’kimlikle’ sosyal medyaya giriş yapması ya da savcılığın bu suçlar üzerine eğilerek kimlik bilgilerinin tespiti için gerekli kurumlara müzekkere yazmasıdır" ifadelerine yer verdi.

"Maalesef mağdurlar korktukları için hukuki yollara başvurmuyorlar"

Son olarak Bayramzade, ilgili hesapların paylaşımları kaldırmak için talep ettikleri paraların kesinlikle gönderilmemesi gerektiğinin altını çizerek, mağdurlara şu uyarılarda bulundu:

"Genellikle çok yüksek takipçili sayfalar kendilerine yan hesaplar açarak belirli bir ücret karşılığında tetikçiliğe soyunuyorlar. Nitekim biz bununla alakalı iftira, hakaret ve tehdit suçlarından savcılığa suç duyurusunda bulunuyoruz. Ama maalesef mağdurlar hukuki yollara başvurmuyorlar. Haklarında olumsuz bir haber ya da montaj bir video çıkacağı korkusuyla ilgili kişilere para aktarımı kesinlikle yapmasınlar. Ve bu hesaplar bu para aktarımını İBAN üzerinden değil genelde üçüncü kişiler ya da soğuk cüzdan gibi yöntemlerle aldıkları için mağdurlar da sonrasında bir hak talep edemiyor. Mağdurlar bu noktada ilgili paylaşımları kayıt altına almalılar; eğer hayatınıza kast edileceğine ya da şeref ve namusunuza yönelik ağır tehditler varsa da mutlaka savcılıktan erişim engeli talep edin ve asla bir para gönderiminde bulunmayın."

Topuzoğlu, her mail için izin verilmemesi gerektiğini söyleyerek, "Geçtiğimiz yılın Aralık ayında da ilk 14 günde 3 bin 200 civarında bu tarz olayla karşılaşılmış ve bunun da hiç az olmadığı görülmektedir. Genellikle kurumsal mail adresleri hedefleniyor ve bunu yapanlar da VPN kullandıkları ya da sahte mailler kullandıkları için ne yazık ki tespit edilemiyor. Hatta daha da acı bir durum var diyelim. Başka kurumların e-mail adresleri ele geçirilerek onların üzerinden gönderimi yapılıyor ve herhangi bir durumda da onlar zor durumda kalabiliyorlar. Bu yüzden bizim servis sağlayıcımızı seçerken de güvenlik unsurlarına dikkat etmemiz gerektiğini hatırlatmak istiyoruz tekrardan. Her maile izin vermemeliyiz. Kurumsal gibi gözükse bile içeriğine bakmadan, İncelemeden ya da bizi cazip gibi görünse dahi daha dikkatli olarak da her maile izin vermemeliyiz" ifadelerini kullandı.

"Kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz"

İHA muhabirine konuşan bilişim uzmanı Bilgin Berge, bu tür girişimlerin ilk kez yaşanmadığını ve benzer dolandırıcılık yöntemlerinin devam edeceğini belirtti. Dolandırıcıların genellikle insanların zaaflarını hedef aldığını ifade eden uzman Berge, "Bu nedenle öncelikle halkımızın bilinçli olması gerekiyor. Sosyal medyada güvenilir görünen, hatta onaylı bir sayfa dahi bir paylaşım yapıyorsa, doğrudan tıklamamak gerekiyor. Paylaşılan bağlantının e-Devlet linki olduğu söylense bile bundan emin olmadan işlem yapılmamalı. Zaten basit ve güvenli yöntemler var. Arama motoruna "e-Devlet" yazarak ya da doğrudan turkiye.gov.tr adresine girip ilgili başlığı aratarak o başvuru formuna ulaşabiliriz. Dolandırıcılar genellikle insanların zaaflarından faydalanır. Örneğin, ‘Daha önce kredi mi çektiniz? Kredinizin iadesi için tıklayın’ gibi ifadeler kullanırlar. Oysa yapılması gereken şey basittir: e-Devlet’e giriş yapar, ‘kredi iadesi’ diye aratırsınız. Eğer böyle bir hizmet varsa zaten resmi olarak karşınıza çıkar. Aynı şekilde para iadesi, sigorta iadesi ya da devletin ücretsiz bir şey dağıttığı yönündeki paylaşımlar da sıkça kullanılır. Açıkça söylemek gerekir ki, kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz. Eğer bir yerde paranın ya da iadenin reklamı yapılıyorsa, orada büyük ihtimalle bir dolandırıcılık vardır. Tıklamamak gerekir" dedi.

"tc’ Türkiye’nin resmi uzantısı değildir"

İnternette veya sosyal medyada gezinirken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın ‘alan adı’ olduğunu dile getiren Berge, "Önce site ismine, ardından uzantısına bakılmalıdır. Resmi kurumlar genellikle ‘gov’ uzantısını kullanır diye bir algı var. Ancak asıl önemli olan ‘gov’dan sonra gelen uzantıdır. Bu uzantı ‘.tr’ midir, yoksa başka bir ülkeye mi aittir? Dolandırıcılar farklı ülkelerden alan adı alarak bu güven algısını bilinçli şekilde oluşturur. Örneğin ‘.tc’ uzantısı sıkça kullanılır. Oysa ‘.tc’ Türkiye’nin resmi uzantısı değildir. Ancak birçok kişi bunu Türkiye’ye ait sanır. Dolandırıcının amacı da zaten bu güveni sağlamaktır. Vatandaş bu siteye tıkladığında ‘Bu güvenli bir site’ düşüncesiyle devlet bilgilerini girer ve bu bilgiler doğrudan dolandırıcının eline geçer" diye konuştu.

"Bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır"

Müfredatta bilgisayar operatörlüğünün olduğunu, ancak bilgisayar okuryazarlığının olmadığını ifade eden Berge, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Oysa bilgisayar okuryazarlığı, teknik detaylara boğulmadan herkesin anlayabileceği temel bilgileri kapsar. Operatörlük kadar kapsamlı değildir; 7’den 70’e herkesin anlayabileceği bir içerik sunar. Bu nedenle okullarda en az haftada bir saat bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır. Bunun yanında web okuryazarlığı ve temel siber güvenlik dersleri de müfredata eklenmelidir. Ayrıca bu eğitimler sadece okullarla sınırlı kalmamalıdır. Örneğin bir vatandaş telefon almadan önce kısa bir bilgilendirme eğitiminden geçebilir. Ya da evine internet bağlatmadan önce temel siber güvenlik konusunda zorunlu bir eğitim alması sağlanabilir. Belki 60 saatlik bir temel siber güvenlik eğitimi gibi uygulamalarla bu sorunların önüne geçilebilir. Bu tür önlemlerle hem bireysel farkındalık artar hem de dolandırıcılık girişimlerinin etkisi ciddi şekilde azaltılabilir."